به گزارش دیده بان طبیعت و به نقل از روابط عمومی موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر؛ “مهدی غفاری”، در گردهمایی سالیانه دانههای روغنی موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر کشور افزود: سال گذشته سه رقم جدید شامل دو رقم گلرنگ و یک رقم سویا معرفی شد که پس از سالها فعالیت تحقیقاتی و آزمایشهای میدانی، نتایج آنها به مرحله بهرهبرداری رسیده است.
وی ادامه داد : رقم پگاه با ۴۰ درصد روغن و ۷۸ درصد اسید اولئیک، از نظر کیفیت روغن نیز در سطح بسیار بالایی قرار دارد و میتواند تحولی جدی در صنعت تولید روغن خوراکی کشور ایجاد کند.
غفاری در ادامه به معرفی رقم دیگر گلرنگ اشاره کرد و گفت: رقم چابک بهعنوان رقمی استثنایی، حدود ۱۲ روز زودرستر از ارقام رایج بوده و از عملکرد بالایی برخوردار است؛ بهطوری که عملکرد ۲.۷ تن در هکتار و در شرایط پایلوت، بیش از ۳.۵ تن در هکتار در منطقه مغان به ثبت رسیده است.
رییس بخش تحقیقات دانههای روغنی با اشاره به چالش عدم غلافبندی در سویا تصریح کرد: رویکرد بخش، تنوعبخشی به ارقام از نظر گروههای رسیدگی بهویژه زودرسی است و در این راستا رقم «لیا» میتواند پاسخگوی نیاز مناطق هدف باشد. همچنین در سال جاری سه لاین جدید سویا ویژه استانهای خوزستان، گلستان و مغان در آستانه معرفی قرار دارند که در انتظار تأیید کمیته ملی معرفی رقم هستند.
وی با اشاره به روند معرفی ارقام دانههای روغنی در کشور گفت: اولین رقم سویا در سال ۱۳۶۱ معرفی شد و از دهه ۸۰ به بعد، این روند منظمتر شده است؛ بهگونهای که تا سال ۱۴۰۴، تعداد کل ارقام معرفیشده دانههای روغنی به ۶۹ رقم رسیده که شامل؛ سویا با ۲۰ رقم ، کلزا ۱۷ رقم، آفتابگردان ۱۴ هیبرید، کنجد ۱۰ رقم و گلرنگ هشت رقم است.
کنجد مقاوم به ریزش و کلزای هیبرید؛ محور برنامههای آینده
غفاری، مهمترین برنامه آینده بخش تحقیقات دانه های روغنی موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر را اصلاح و معرفی ارقام کنجد مقاوم به ریزش عنوان کرد و گفت: این برنامه از سال ۱۳۹۸ با ورود ژرمپلاسمهای مقاوم آغاز شده و امسال پنج لاین زودرس با درصد روغن بیش از ۵۷ درصد در تونلهای ایزوله تکثیر شدهاند که سال آینده برای بازدید کمیته ملی معرفی رقم کشت خواهند شد.
وی در ادامه از پیشرفت برنامه اصلاح کلزای هیبرید زمستانه خبر داد و افزود: چهار هیبرید امیدبخش f۱ کشت شدهاند و پس از طی مراحل تأیید، شاهد معرفی نخستین ارقام هیبرید کلزای زمستانه خواهیم بود. همچنین آزمایشهای مقدماتی هیبریدهای کلزای بهاره در سه منطقه کشور آغاز شده و پیشبینی میشود در سال ۱۴۰۷ نخستین ارقام هیبرید این گروه معرفی شوند.
رییس بخش تحقیقات دانههای روغنی با اشاره به وظایف این بخش در تولید بذر اظهار کرد: در سال جاری حدود ۲۲ تن بذر طبقات هسته های اولیه، الیت و سوپرالیت از پنج گیاه روغنی تولید شده است. همچنین ۴۵ پروژه تحقیقاتی در این بخش اجرا شده که ۳۵ درصد آنها ماهیت بهنژادی و ۵۶ درصد ماهیت بهزراعی داشتهاند و ۱۹ پروژه نیز به پایان رسیده و گزارشهای آنها ارائه شده است.
وی افزود: در سال جاری حدود ۲هزار نمونه در آزمایشگاه دانههای روغنی برای کنترل کیفی ارزیابی شده که بخش عمده آن مربوط به کنجد مقاوم به ریزش و گلرنگ بوده ، همچنین آزمایشگاه بیماریهای گیاهان روغنی، ۳۶۶ نمونه را مورد بررسی قرار داده است.
غفاری درادامه تجاریسازی را موتور محرک معرفی ارقام دانست و گفت: در سال جاری یک رقم سویا و چهار رقم کلزا در قالب هفت قرارداد به بخش خصوصی واگذار شده که مهمترین آن، واگذاری رقم دلگان به شرکت شهید رجایی است.
وی، فرسودگی تجهیزات، کمبود نیروی انسانی، ضرورت بازنگری در استاندارد بذر و قیمتگذاری طبقات بذری و تقویت ارتباطات بینالمللی را از مهمترین چالشهای پیشرو عنوان کرد.
