دستگاههای متولی باید پیش از قطع زاینده رود برای نجات ماهیها اقدام میکردند
کارشناس آزمایشگاه شیلات دانشگاه صنعتی اصفهان گفت: با توجه به قابل پیشبینی بودن قطع دوباره جریان آب زاینده رود پس از سه ماه، لازم بود دستگاههای متولی از پیش با یکدیگر هماهنگ شده و برای حفظ و انتقال ماهیهای رودخانه برنامهریزی و تجهیزات مورد نیاز را فراهم میکردند.
به گزارش دیده بان طبیعت به نقل از ایرنا، در پی قطع جریان آب زاینده رود در بامداد ۱۵ شهریور و پس از یک دوره تقریبا سه ماهه، هزاران ماهی و بچه ماهی در بستر خشک و ماندابهای این رودخانه تلف شدند. اداره کل حفاظت محیط زیست استان اصفهان گرچه مسوولیت این موضوع را با شرکت آب منطقه ای دانسته اما عملیات نجات ماهیهای گرفتار در ماندابها را از روز گذشته ۲۰ شهریور آغاز کرده است.
سعید اسدالله نصرآبادی روز شنبه در گفتوگو با ایرنا اظهار داشت: عملیات انتقال بخشی از ماهیهای گرفتار در ماندابهای زاینده رود که از روز گذشته، ۲۰ شهریور آغاز شده، ممکن است موفقیتآمیز باشد اما اجرای مناسب و موثر آن به تجهیزات، امکانات تخصصی و تعامل پیشبینی شده میان دستگاههای مختلف نیاز داشت.
وی بیان کرد: محیط زیست دغدغه این موضوع را داشته اما مشکلات و محدودیتهای این دستگاه بسیار زیاد است.
این کارشناس شیلات ادامه داد: حتی برخی وسایل مورد نیاز برای این عملیات را از دانشگاه صنعتی اصفهان گرفتهاند و این تجهیزات از دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تأمین شده است که نشان میدهد محیط زیست خود نیز با محدودیت امکانات مواجه است.
انتقال ماهیها نیازمند نیروی متخصص و تجهیزات مناسب است
نصرآبادی با اشاره به دشواری انتقال ماهیهای زاینده رود به مناطق بالادست گفت: انجام این کار از توان یک دستگاه بهتنهایی خارج است و فرقی نمیکند محیط زیست، آب منطقهای یا دستگاه دیگری مسوولیت آن را بر عهده داشته باشد؛ زیرا این افراد باید متخصص بوده و تجهیزات مناسب در اختیار داشته باشند و البته تعامل بین دستگاهی از پیش اندیشیده میشد.
وی افزود: برای انتقال ماهیها باید تانکرهای بسیار بزرگ وجود داشته باشد و آب داخل آنها بهطور دائم اکسیژندهی شود زیرا ماهیها در زمان صید با تور دچار استرس میشوند و پس از انتقال از یک محیط به محیط دیگر نیز شرایط دشواری را تجربه میکنند.
کارشناس آزمایشگاه شیلات دانشگاه صنعتی اصفهان توضیح داد: زمانی که ماهیها از محیطی گرفته و به محیط دیگری منتقل میشوند، باید اکسیژن کافی در آب وجود داشته باشد و دما نیز تا حد امکان پایین آورده شود تا ماهیها بتوانند شرایط انتقال را تحمل کنند و سپس در مناطق بالاتر رودخانه رها شوند.
وی تأکید کرد: نمیتوان با یک مخزن کوچک یا هزار لیتر آب تعداد زیادی ماهی را جابهجا کرد بلکه باید اکسیژن بهصورت مستمر به تانکرها تزریق شود تا آبزیان در طول انتقال دوام بیاورند.
نصرآبادی خاطرنشان کرد: به همین دلیل عملیات انتقال ماهیها کار بسیار سختی است و برای موفقیت آن علاوه بر نیروی متخصص، به امکانات، تجهیزات و همکاری میان دستگاههای ذی مدخل نیاز است.
بخشی از ماهیها بچهماهیهای امسال هستند
این کارشناس شیلات درباره زمان تخمریزی ماهیها در زاینده رود گفت: ماهیها معمولاً در ماههای اردیبهشت و خرداد تخمریزی میکنند و بخشی از ماهیهایی که اکنون در این محدوده وجود دارند، بچهماهیهای امسال و بخشی نیز مربوط به سال گذشته هستند.
وی ادامه داد: تعدادی از ماهیهای سال گذشته نیز در اثر ورود آب از بالادست شسته شده و به سمت پاییندست حرکت کردهاند.
نصرآبادی درباره گونههای موجود در میان ماهیهای این محدوده اظهار داشت: ممکن است گونههایی مانند کاراس و ماهی قرمز نیز در میان آنها باشد اما مطمئناً گونههای بومی ماهیهای منطقه نیز در میان این ماهیها وجود دارد.
تعداد ماهیها قابل برآورد دقیق نیست
نصرآبادی درباره تعداد ماهیهای تلف شده و گرفتار در ماندابهای زاینده رود گفت: نمیتوان در شرایط کنونی تعداد دقیق ماهیها را برآورد کرد اما مطمئناً تعداد زیادی ماهی در این منطقه وجود داشته است.
وی توضیح داد: در بخشهای بالاتر رودخانه که تا پیش از بروز شرایط فعلی همواره آب وجود داشته، ماهیها امکان تخمریزی و تکثیر داشتهاند و فشار جریان آب نیز موجب شده است بخشی از ماهیها از مناطق بالادست به سمت پاییندست حرکت کنند.
این کارشناس شیلات افزود: نمیدانم تعداد دقیق این ماهیها چقدر بوده است اما مطمئناً تعداد قابل توجهی ماهی در این محدوده حضور داشتهاند که میتوانستند در سال آینده بالغ شوند.
وی ادامه داد: این ماهیها میتوانستند در سالهای بعد نیز در چرخه طبیعی منطقه نقش داشته باشند و به حفظ اکولوژی این محدوده کمک کنند و از بین رفتن آنها بهتدریج میتواند بر وضعیت اکولوژیک منطقه اثر بگذارد.
حفظ جریان آب مهمترین راهکار برای نجات ماهیهاست
نصرآبادی مهمترین راهکار برای حفظ ماهیهای زاینده رود را تأمین حقآبه و برقراری حتی یک جریان محدود آب در رودخانه دانست و گفت: مهمترین موضوع این است که حقآبهای برای زاینده رود داشته باشیم و حتی یک آب باریکه در رودخانه برقرار باشد.
وی افزود: در کنار این جریان محدود آب، میتوان در نقاطی از مسیر برکههایی ایجاد کرد تا ماهیها بتوانند در آنها باقی بمانند و با آبگیری دوباره رودخانه در سال آینده، مجدد وارد جریان رودخانه شوند.
کارشناس آزمایشگاه شیلات دانشگاه صنعتی اصفهان تأکید کرد: راهکار اصلی برای حفظ ماهیها همین است و راهکار دیگری که بتواند به اندازه حفظ جریان آب مؤثر باشد، نمیبینم.
