به گزارش دیده بان طبیعت و به نقل از روابط عمومی موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر؛ فرجی، در جمع مدیران و محققان بخش دانههای روغنی، با قدردانی از گزارشهای ارائه شده در این گردهمایی، وابستگی کشور به واردات روغن را یکی از چالشهای دیرینه بخش کشاورزی دانست و اظهار کرد: موضوع وابستگی به روغن و کنجاله بیش از چهار دهه است که مطرح میشود، اما با وجود افزایش تولید، همچنان از رشد جمعیت و افزایش سرانه مصرف عقب هستیم. وی با بیان اینکه سرانه مصرف روغن در کشور بالاتر از حد مطلوب است، افزود: سرانه ایدهآل مصرف روغن حدود ۱۷ کیلوگرم در سال است، در حالی که این عدد در کشور به حدود ۲۰ تا ۲۲ کیلوگرم رسیده و این موضوع، فشار مضاعفی بر تولید و واردات وارد میکند.
🔹محدودیتهای اکولوژیک و ضرورت اصلاح ارقام
فرجی با تأکید بر محدودیت توان اکولوژیک کشور در تولید دانههای روغنی گفت: شرایط اقلیمی، کاهش بارندگی، دمای نامناسب در زمان کاشت و وضعیت خاکها، اجازه تحقق اعداد پیشبینیشده در برخی برنامهها را نمیدهد. وی افزود: برای توسعه کشت کلزا، باید به سمت اصلاح ارقام با دمای پایه پایین و تحمل سرمای ابتدای فصل حرکت کنیم تا امکان کشت دیرتر و سازگار با شرایط اقلیمی فراهم شود
معاون سازمان تات با اشاره به اختلاف چشمگیر بین عملکرد مزارع پیشرو و میانگین کشوری تصریح کرد: در حالی که برخی کشاورزان عملکردهایی تا ۷.۷ تن در هکتار ثبت کردهاند، میانگین عملکرد کلزا در کشور حدود ۱.۵ تن است که نشاندهنده وجود موانع جدی در حوزه نهاده، سرمایهگذاری، مدیریت مزرعه و ترویج است.
وی کمبود سرمایهگذاری در کشاورزی، افت ماده آلی خاک، کاهش مصرف کودهای فسفره و پتاسه و ضعف زیرساختهای آبیاری و مکانیزاسیون را از عوامل اصلی پایین بودن بهرهوری دانست و گفت: بدون اصلاح خاک، بهبود تغذیه گیاه و تأمین سرمایه در گردش کشاورزان، دستیابی به عملکردهای بالا ممکن نیست.
فرجی نسبت پایین فعالیتهای ترویجی به تحقیقات را یکی از چالشهای اساسی برشمرد و اظهار کرد: با تعداد محدود مزارع الگویی، نمیتوان فناوری را به دهها هزار روستا منتقل کرد. کشاورز باید نتیجه را در مزرعه همسایه خود ببیند تا به آن اطمینان کند. وی از وجود حدود ۷۰ هزار کشاورز شناسنامهدار پیشرو در کشور خبر داد و گفت: استفاده از ظرفیت این کشاورزان میتواند نقش مهمی در توسعه آموزش و ترویج ایفا کند.
🔹کشاورزی قراردادی؛ حلقه مفقوده دانههای روغنی
رئیس مؤسسه ترویج کشاورزی با تأکید بر لزوم استقرار کشاورزی قراردادی واقعی در دانههای روغنی گفت: مدلهایی مشابه آنچه در برزیل برای سویا اجرا میشود، باید در کشور پیادهسازی شود؛ مدلی که در آن بذر، نهاده، خدمات فنی و خرید محصول به صورت یکپارچه و توسط بخش خصوصی یا تعاونیها انجام میشود. وی افزود: بدون شکلگیری ساختارهای قوی بخش خصوصی و تعاونی، توسعه پایدار تولید دانههای روغنی امکانپذیر نخواهد بود.
فرجی در پایان تأکید کرد: برای کاهش وابستگی کشور به واردات روغن، سه اقدام اساسی باید همزمان دنبال شود؛ افزایش سطح زیرکشت، ارتقای بهرهوری از طریق اصلاح فنی و ترویجی و توسعه کشاورزی قراردادی واقعی.
وی همچنین اصلاح الگوی مصرف و کاهش سرانه مصرف روغن را مکمل ضروری این اقدامات دانست.
